MAM 5 LAT, A NIEDŁUGO NAWET 6... I PÓJDĘ DO SZKOŁY !
Wszystko, co najważniejsze dla życia, zdarza się w pierwszych sześciu latach
G. Vico
PORADY DLA RODZICÓW DZIECI 5-6 LETNICH
" Mam 5 lat, a niedługo nawet 6... i pójdę do szkoły !"
Rozwój każdego dziecka przebiega bardzo indywidualnie, szczególnie na etapie,
kiedy zbliża się jego czas osiągania gotowości szkolnej.
Kiedy sześciolatek osiąga gotowość, pójście do szkoły wiąże się z przyjemnymi przeżyciami. W swoich marzeniach dziecko kończące przedszkole widzi siebie
z tornistrem na plecach. Nie może się doczekać, kiedy usłyszy pierwszy dzwonek,
kiedy stanie się pierwszoklasistą. Zdaniem pedagogów i psychologów przyjęcie nowej roli społecznej – roli ucznia – stanowi dla niego jednak poważny wysiłek i wiąże się
ze stresem.
Gotowość szkolna to taki stopień rozwoju, który jest niezbędny do podjęcia obowiązków
i roli ucznia. Poziom ten określają nie tylko możliwości, warunki i potencjał intelektualny, ale przede wszystkim zespół cech psychofizycznych, ukształtowanych
w okresie pierwszych sześciu lat życia. To one umożliwiają, a czasami utrudniają przystosowanie do nauki szkolnej.
Dojrzałe do podjęcia nauki w szkole są dzieci, które:
reprezentują taki poziom rozwoju, który umożliwi im naukę czytania i pisania, liczenia (czasami bardziej ją rozwinie, gdy dziecko już czyta i liczy ),
dobrze funkcjonują w grupie rówieśniczej, potrafią współpracować (w szkole ta współpraca jest potrzebna),
mają wystarczająco silną, pozytywną samoocenę (by czuły się bezpiecznie),
są dojrzałe pod względem emocjonalno-społecznym (są gotowe do podjęcia odpowiedzialności
za siebie i przyjęcie obowiązków ucznia; odporne na brak natychmiastowego sukcesu).
Wysoki iloraz inteligencji, sprawność intelektualna, uzdolnienia dziecka są ważnymi
- ale nie jedynymi i wystarczającymi - wskaźnikami gotowości szkolnej. Przyczyniają się
do dobrych wyników, jednak nie zastąpią samodzielności emocjonalno-społecznej,
która jest potrzebna na etapie początkowym edukacji wczesnoszkolnej.
Najważniejsze elementy dojrzałości szkolnej Twojego Dziecka to:
Dojrzałość w zakresie rozwoju fizycznego
Dlatego…
dostarczaj okazji do ruchu i aktywności,
zadbaj, by ruch był atrakcyjny i wszechstronnie rozwijający, ponieważ potrzeba ruchu utrwala znajomość ciała i przestrzeni, pomaga w prawidłowym rozróżnieniu stron prawej i lewej, ułatwia identyfikowanie kierunków.
Wszystko to potrzebne jest w nauce pisania i czytania, umożliwia praktyczne rozumienie pojęć i relacji między nimi.
wspomagaj – poprzez ruch – prawidłowe napięcie mięśniowe (wpływa na sprawność manualną, potrzebną podczas nauki pisania i jej doskonalenia),
usprawniaj – poprzez ruch – wydobywanie zakodowanych informacji.
Dziecku aktywnemu (i sprawnemu) ruchowo jest łatwiej w życiu, a więc i w szkole.
zadbaj o rozwój dużej i małej motoryki (rozwój doświadczeń ruchowych, by łatwiej poruszać się w przestrzeni, wśród innych dzieci, a także sprawność i zwinność rąk dziecka, by umożliwić skoordynowanie oraz płynne rysowanie i pisanie)
Dlatego…
pozwól dziecku na samodzielność ubierania się, sznurowania butów, wycinania
z papieru, wydzierania, lepienia z modeliny, masy solnej - to ważne umiejętności, przydatne w szkole
Dojrzałość w zakresie zdolności poznawczych
Dziecko rozpoczynające naukę szkolną powinno umieć wykorzystywać wiodące narządy zmysłów tj. wzrok, słuch i posługiwać się nimi podczas uczenia (w procesie analizy i syntezy). Jest to niezbędne, by np. wydobyć istotne elementy z całości. Procesy stanowią podstawę pisania i czytania. Dzieci z zaburzoną percepcją wzrokową
i słuchową są zagrożone dysleksją. By jej skutecznie zapobiec, warto stosować systematyczne ćwiczenia stymulujące rozwój tych sfer zanim dziecko podejmie naukę
w szkole.
Dlatego…
zadbaj, by uchronić dziecko przed problemami psychografomotorycznymi,
zadbaj o dobrą koncentrację dziecka, rozwój uwagi i pamięci, ponieważ sprawność zapamiętywania zależy od koncentracji uwagi
Jeśli zauważasz, że Twoje dziecko potrzebuje pomocy w tym zakresie, podziel się tą myślą z nami. Znamy dobre sposoby i stosujemy je z dużym powodzeniem.
Percepcja słuchowa
Dziecko rozpoczynające naukę szkolna powinno:
odróżniać słuchowo wszystkie głoski (mieć słuch fonemowy),
dzielić wyrazy na głoski,
łączyć głoski w wyrazy,
słuchowo rozróżniać rymy i rytm mowy.
Poziom myślenia dziecka pięcio- i sześcioletniego ma umożliwić rozróżnianie
i klasyfikowanie pojęć i rzeczy, a także myślenie przyczynowo-skutkowe.
Mowa pięcio- i sześciolatka powinna być komunikatywna, czyli służyć skutecznemu porozumiewaniu się.
Dlatego…
zadbaj, by Twoje dziecko porozumiewało się pełnymi zdaniami,
zadbaj, by dziecko znało litery i potrafiło odczytać proste słowa lub zdania,
zadbaj, by miało odpowiednio duży zasób słów, żeby zrozumieć czytane teksty polecenia i komentarze nauczyciela,
zadbaj, by prawidłowo umiało wymawiać głoski (jest to potrzebne podczas nauki pisania i czytania)
DOJRZAŁOŚĆ SZKOLNA W ZAKRESIE EMOCJONALNO-MOTYWACYJNYM
Przeżywane emocje decydują o funkcjonowaniu dziecka i jego możliwościach koncentracji uwagi. Zależą od środowiska, w którym dziecko dojrzewa, kształtują jego osobowość, decydują o relacjach z innymi osobami i zachowaniach w stosunku do nich.
Emocje i uczucia pozytywne są najpotężniejszym stymulatorem prawidłowego rozwoju
Twojego Dziecka. Pamiętaj o tym. Stres i nadmiar emocji negatywnych (często
traumatycznych) zaburzają prawidłowe funkcjonowanie społeczne dziecka i stają się
najczęstszym powodem problemów w nauce.
Dlatego przyjrzyj się emocjom dziecka i sprawdź
jak radzi sobie ze stresem,
jak radzi sobie z negatywnymi emocjami,
czy nie zniechęca się zbyt szybko trudnościami i niepowodzeniami,
czy lubi poznawać otaczający świat i twórczo dociekać, poszukiwać odpowiedzi
na pytania,
czy ma warunki do rozwijania wrażliwości i inteligencji emocjonalnej (jest zdolne
do rozumienia sytuacji i pomocy innym dzieciom).
GOTOWOŚĆ SZKOLNA W ZAKRESIE ROZWOJU SPOŁECZNEGO
Dziecko podejmujące naukę szkolną powinno mieć rozwinięte poczucie przynależności do grupy.
Dlatego…
zadbaj, by poznawało i doskonaliło w praktyce znajomość podstawowych zasad
i norm obowiązujących w grupie,
zadbaj, by chciało i potrafiło dobrze funkcjonować w grupie rówieśników,
zadbaj, by miało korzystne warunki do kształtowania samooceny, wyobrażeń
o swoich mocnych stronach osobowości,
zadbaj, by w sposób umiejętny uczyło się porównywania siebie z innymi i z tych porównań czerpało motywację do pracy nad sobą.
GOTOWOŚĆ DO PODJĘCIA NAUKI MATEMATYKI
Dojrzałość szkolna do nauki matematyki obejmuje w szczególności:
zdolność i gotowość do liczenia (wykrywania i korygowania pomyłek własnych
i innych osób),
rozumowanie na poziomie konkretnym,
zdolność posługiwania się symbolami (cyframi i znakami).
Zdolności te dostrzega się u dziecka na poziomie ujawnionych preferencji, ich poziom
w grupie pięcio i sześciolatków jest zróżnicowany. Warto jednak ocenić go wstępnie,
by nie fundować dziecku zbędnego stresu zbyt wygórowanymi wymaganiami.
Z pewnością dobrze jest, gdy Twoje Dziecko, przekraczając próg szkoły potrafi:
uporać się skutecznie ze stresem,
rano dzielnie wstawać, by przybyć punktualnie na lekcje,
przestrzegać regulaminu funkcjonowania w szkole,
skupiać się na lekcjach,
z uwagą słuchać poleceń,
precyzyjnie wykonywać zadania,
przyswajać wiele nowych informacji,
pamiętać o zadanych pracach domowych,
nauczyć się czegoś z dnia na dzień,
umieć mobilizować się po niepowodzeniu albo porażce,
podołać większemu wysiłkowi fizycznemu,
szybko zaadoptować się w zespole rówieśniczym.